Kontrowersyjne zmiany w herbie powiatu

Artykuł i fotografie: AŁ - Nowa Gazeta Biłgorajska nr 02/2008

Herb powiatu wzbogacił się o nowy element – krzyż łaciński. Dodatkowo radni zaproponowali, aby korona, która do tej pory obejmowała szyję półorła i półniedźwiedzia została uniesiona ponad ich głowy.

Na ostatniej sesji Rady Powiatu radni poparli zmiany w symbolach powiatu. W najbliższych miesiącach będą one rozpatrzone przez Komisję Heraldyczną przy ministrze spraw wewnętrznych i administracji. To od jej decyzji będzie zależało, czy zmiany zostaną wprowadzone, czy też nie.

Dotychczasowy herb powiatu obowiązuje od 2000 roku. Składa się z wizerunku półorła, symbolizującego ziemię przemyską, oraz półniedźwiedzia, symbolizującego ziemię chełmską. Korona królewska symbolizuje ziemię lubelską. Korona opasuje szyję półorła i półniedźwiedzia. Na dole znajdują się wręby zaczerpnięte z herbu Korczak. Pieczętowali się nim Gorajscy.

Radni uchwałą pozytywnie zaopiniowali zmiany w dotychczasowej koncepcji. Nad ich wprowadzeniem pracowali przede wszystkim radny Marian Kurzyna i wicestarosta Stanisław Schodziński. Są one niewielkie: korona została podniesiona nad głowy zwierząt oraz został dodany nowy element – krzyż łaciński.– "Świadczy on o religijnej przeszłości naszego powiatu, gdyż terytorium wchodzące w skład naszego powiatu należało do trzech łacińskich diecezji” – mówił w uzasadnieniu zmian radny Marian Kurzyna. Dodał także, że po ostatniej reformie administracji w kościele rzymskokatolickim w1992 "większa część naszego powiatu znalazła się w diecezji zamojsko – lubaczowskiej, natomiast w diecezji lubelskiej pozostała część północna naszego powiatu”. Kierując się tym uzasadnieniem można zaryzykować stwierdzenie, że właściwie każdy powiat w Polsce może/powinien mieć w herbie krzyż łaciński, gdyż każdy powiat należał i należy do jakiejś diecezji rzymskokatolickiej. Ktoś z radnych mógłby powiedzieć, że ziemie naszego powiat należały i należą także do diecezji prawosławnej, a wielu jego mieszkańców było tego wyznania. Czy w herbie powinien być też krzyż prawosławny? A gdyby wśród radnych był ktoś wyznania mojżeszowego i powołując się na "religijną przeszłość naszego powiatu" wnioskował o umieszczenie w herbie także gwiazdy Dawida? Właściwie jest to możliwe.

W naszym kraju wszystkie wyznania, przynajmniej teoretycznie, są równe i urzędnicy przy tworzeniu aktów prawnych nie mogą faworyzować któregokolwiek z nich. Być może niektórzy uważają, że nasz region był tylko katolicki i to od dwóch tysięcy lat. Jednak przez wszystkie wieki na naszych ziemiach żyli obok siebie katolicy, unici, prawosławni, żydzi. Pierwszą świątynią w samym Biłgoraju był zbór kalwiński – założyciel Biłgoraja był protestantem. Sprowadzanie bogatej religijnej przeszłości naszych ziem tylko do katolicyzmu jest dużym uproszczeniem. Zapewne niektórzy urzędnicy nie widzą nic niestosownego w wykorzystywaniu powierzonych im urzędów do propagowania prywatnych poglądów religijnych. Dzięki temu mamy tablice z dekalogiem na budynku starostwa – pomysł budzący kontrowersje nawet wśród samych katolików. Urzędnicy nie są od zajmowania się takimi sprawami.

Drugą zmianą, którą pozytywnie zaopiniowali radni jest umieszczenie na lewym płacie sztandaru postaci św. Stanisława biskupa krakowskiego. Dlaczego? – Dlatego, że święty Stanisław Biskup Męczennik jest patronem największego sanktuarium, jakie mamy na terenie powiatu biłgorajskiego - w Górecku Kościelnym. (...) Na terenie powiatu mamy też liczne kapliczki poświęcone świętemu Stanisławowi” – mówił radny Kurzyna. W uzasadnieniu napisano również, że imię Stanisław należy do najbardziej popularnych – na przykład jeden z „lobbystów” tego patronatu, wicestarosta Schodziński, nosi to imię. Ale tego uzasadnienie już nie precyzuje. Zdaniem pomysłodawców św. Stanisław przyczyni się do promocji powiatu, gdyż do Górecka przyjeżdża wielu turystów i pielgrzymów. To prawda. Jednak sam sztandar używany stosunkowo rzadko raczej sukcesu marketingowego nie zapewni. Oceniając "osiągnięcia" powiatu w promocji, można poradzić urzędnikom, żeby wreszcie wzięli się do roboty, a nie wyręczali się świętymi.

Nie pierwszy raz na obradach Rady Powiatu zagościł krakowski święty. Kiedy w poprzedniej kadencji inny Stanisław był starostą, padł pomysł, aby patronem powiatu został właśnie św. Stanisław (ten z Krakowa). Pisaliśmy o tym ponad rok temu. Wówczas na ostatnim posiedzeniu poprzedniej Rady zostało postawione stanowisko o ustanowieniu patrona Ziemi Biłgorajskiej.

Podobnie jak w przypadku głosowania rok temu, także głosowanie nad zmianami w symbolach wprowadzone zostało do porządku obrad na sesji w ostatniej chwili. Argumentowano ten pośpiech faktem, że za kilka dni miało się odbyć posiedzenie komisji heraldycznej. Oczywiście zanim pozytywnie zaopiniowany przez Radę projekt został wysłany i przebył całą urzędniczą drogę, posiedzenie komisji dawno się odbyło. Jednak pośpiech spowodował, że żadnej merytorycznej dyskusji wśród radnych nie było. Może dlatego, że wcześniej nie zostali zapoznani z tymi pomysłami?

W preambule uchwały można przeczytać, że "symbole powiatu otacza się najwyższą czcią jego mieszkańców". Jeżeli wszyscy mieszkańcy mają takie poglądy, jak pomysłodawcy zmian, to nie ma problemu. Jednak wydaje się, że w sytuacji, gdy umieszczane są elementy o wyraźnych cechach światopoglądowych czy ideologicznych nie można postawić społeczeństwa przed faktem dokonanym. Wprowadzenie takich elementów powinno być poprzedzone debatą o publicznym zasięgu. A dyskusji zabrakło nawet w samej Radzie Powiatu.

Data dodania: 2008-01-18 14:42:05, dodał Administrator